Bir yay üzerindeki bir kütle, bir kuvvetle kendi hareketsiz durumundan saptırılırsa, yay içinde sistemi geri titreştirecek bir geri getirme kuvveti meydana gelir. Bunun yanında kütle, bir geri getirme kuvvetini yenileyerek meydana getirecek şekilde, kendi hareketsiz konumu üzerinden dışa doğru titrer. Bu olay, saptırma kuvveti vasıtasıyla titreşim enerjisi iç sürtünmeyle (moleküler sürtünme), tamamıyla düşünceye kadar tekrarlanır. Kütlelerin ileri geri hareketine titreşim denir. Titreşen kütlelerin, hareketsiz konuma geçmelerindeki en büyük aralığa ise salınım, titreşim zamanına ise peryod denir. Saniyediki titreşim sayısı, küçük frekans, büyük kütle ve yumuşak yayla elde edilir. Büyük frekans küçük kütle ve sert yayla elde edilir. Kütle, kendi titreşim  [ Read More ]

Lastik,  fren, kılavuzlama ve döndürme kuvvetlerinin aktarılması ve ayrıca mutlak bir yaylanma etkisini gerçekleştirmesi gereklidir. Lastikler iç lastikli diagonal lastik (rube tip) ve iç lastiksiz radyal lastik olmak üzere iki grupta toplanmaktadır. Diyagonal lastikte doku alt yapısı (iskeleti) birçok dokuma katlarından meydana gelir. Çeşitli katlardaki iplikler birbirlerinin üzerinden çaprazlamasına (diyagonal diyagonal iplik hatları halinde) geçerler. İplik açısı normal lastiklerde 35 ila 38 derece arasında değişirken, spor lastiklerde 30 ila 34 derece arasındadır. iç lastikli diyagonal lastik, kendine mahsus darbe yutma özelliği, ucuz oluşuna karşın yüksek yuvarlanma direnci ve daha düşük zemin tutunmasına sahiptir. İç lastikli radyal (kuşaklı) lastiklerde ise, doku alt yapısı  [ Read More ]

Otomobillerde tekerlekler üç kısımdan meydana gelir. Bu kısımlar tekerlek poryası, tekerlek gövdesi (jant göbeği) ve janttır. Tekerlek poryası tekerleğin yataklanmasına hizmet eder. Flanşlı porya, ön dingilin aksın kol muylusunun üstünde ve arka dingilin tahrik milinin üstünde yataklanır. Fren kampanası ve tekerlek gövdesi, flanşın üzerine merkezlenerek takılırlar. Jant göbeği ise poryanın janta bağlanmasını, jant ise lastiklerin üzerine takıldığı kısımdır.   Jant göbekleri; diskli jant göbeği, döküm kollu jant göbeği (tekerlek yıldızı), telli jant göbeği olmak üzere üç çeşittir. Diskli jant göbeği, genel oalrak çanak şeklinde bombeli yapılmıştır (bundan dolayı adıda tekerlek çanağıdır). Tekerlek proyasının üstüne tespit edilmesi için konik oturtma yuvaları (merkezlenmesi için)  [ Read More ]

Binek taşıtlarda diferansiyel ünitesi, aks dişli sistemi ve kendisine ait döndürücüden meydana gelir. Her iki redüktör, ortak bir muhafaza gövdesine sahip olan, birlikte öalışan fonksiyon ünitelerine sahiptir.  Genel olarak diferansiyel şeklinde tanımlanır. Diferansiyel dişli sistemi ise vites kutusundan gelen devir sayılarını sabit bir aktarma oranı ile düşürür, döndürme momentini arttırarak tekerleklere sürekli bir dönme hareketi verir. Aktarma oranı binek taşıtlarla 4/1 komyonetlerde  10:1 dir.  Konik dişli sitemi motorun boylamasına konulduğu hallerde diferansiyelde konik dişli sistemi uygulanır. Mafsallı (kardan) milinin dönme hareketi 90 derece yön değiştirilerek tekerleklere verilir. Hareket veren mahruti dişli (küçük konik çark) ve ayna dişliden (büyük konk dişli  [ Read More ]

Döndürme momentini vites kutusundan tekerleklere aktarmak için, kardan milleri ve mafsallar gereklidir. Standart otomobil sistemlerinde motor önde, döndürülen tekerlekler arkada, bir mafsallı mil döndürme momentini vites kutusundan diferansiyele aktarır. Diferansiyel daha alçakta bulundurulduğundan mil arkaya doğru eğik gider. Arka aks rijit olduğunda bir mil döndürme momentini diferansiyele ve ve dengeleme dişli tertibatı üzerinden, rijit arka aks olarak dönen ve tekerlekleri döndürülen arka aks miline aktarır. Arka aks, dingilin sabit askısı etrafında veya yaprak yayları üstünde bulunur. Yoldaki kasisler nedeniyle, veya değişen yüklemeler nedeniyle arka aks konumunu sürekli değiştirir. Universal mafsalların yardımı ile mil arka aksın hareketleri ile birlikte hareket edebilir  [ Read More ]

 Kavrama diski, göbek, yastık disk ve perçinlenmiş veya üstüne yapıştırılmış balatalardan meydana gelir. Debriyajın aşınmaması balatanın yan vuruşunun çok az olması zorunludur. Debriyaj balatası çelikten veya prinçten yapılmış metal tel takviyeli bir abest dokuya sahiptir. Asbest, yüksek bir sürtünme katsayısına ve ısıl dirence sahiptir. Metal teller, ısı iletim yeteneği ve dayanımını yüksek olmasına rağmen yerini gelecekte plastik esaslı asbestsiz balatalar alacaktır. Debriyaj balatalarında kullanılan suni reçine diğer katkı maddelerinin yapıştırıcısı olarak görev yapar. Debriyaj disklerinde, aşırı yüksek ısıl yüklemelerde (zorlamalarda), metal seramik sürtünme plakaları kullanılır. Kavrama diskleri balata yayı olmayan kavrama diski, balata yayı olan kavrama diski, burulma yayları olmayan  [ Read More ]

Gemilerde ana makinanın ve dizel jeneratörlerin ilk hareketinde, bazı valflerin uzaktan kontrolünde, bazı sistemlerin çalıştırılmasında ve otomasyonunda, gemi düdüğünün çalınmasında filtre ve soğutucu (kuler) gibi gibi sistemlerin temizliklerinde, hatta bazende acil durum yangın pompa dizellerinin ilk çalıştırılması esnasında basınçlı hava kullanılmaktadır. Gemilerde bu amaçlarla kullanılan basınçlı havayı temin eden ve bunları hava tüplerine göndererek orada depolanmasını sağlayan cihazlara hava kompresörü adı verilmektedir.    Hava kompresörleri; benzinli içten yanmalı makinalar, buhar türbinleri ve pistonlu buhar makinaları ile de tahrik edilebilmelerine rağmen ticaret gemilerinde kompresörleri tamir için elektrik motorları kullanılmaktadır.  Basınçlı havayı temin eden kompresörler, basınçlı havanın elde edilmesinde kullanılan yöntemlerine göre genellikle  [ Read More ]

Hidrolik devrelerde akışkanın akış yönünü değiştiren, kapatan veya açan valflere “yön kontrol valfleri” veya yön denetim valfleri adı verilmektedir. Yön kontrol valfleri, hem oturmalı hemde sürgülü biçimlerde olabilmektedir. Yön kontrol valflerinin konumları el, kol, pedal gibi mekanik yöntemlerle veya hidrolik, pnömatik ve elektrikli uyarılarla (kumandalarla) değiştirilebilmektedir. Hidrolik ve pnömatik sistemlerde kullanılan yön değiştirme valfleri 2/2, 3/2, 4/2, 5/2, 3/3, 4/3 ve 5/3 tiplerinde olabilmektedir. Valfler ifade edilirken önce bağlantı (hat, kapı, port) sayısı, sonrada konum (pozisyon) sayısı yazılamktadır. Örneğin; 4/2 yön kontrol valfi denildiğinde 4 portlu 2 konumlu; 4/3 yön kontrol valfi denildiğinde ise 4 portlu ve 3 konumlu valf  [ Read More ]

Hareketlendiriciye giden ya da hareketlendiriciden gelen akışkanın geçişine izin veren veya geçişini engelleyen yada akışkanın debisini değiştirmek sureti ile hareketlendiricinin hızını değiştiren valflere “akış kontrol valfleri” adı verilmektedir. Akış kontrol valfleri yapı ve görevleri bakımından; hız valf, geri döndürmez valf, geri döndürmez valfli kısma valfi, uyarılı geri döndürmez valf, akış bölücü valf, “VEYA” valfi, “VE” valfi, kapama valfi olmak üzere 8 sınıfa ayrılır. Hidrolik devrelerde kullanılan akışkanın debisini değiştirmek suretiyle silindir ve hidrolik motorların hızlarının ayarlanmasını sağlayan valflere “hız valfleri” veya “kısma valfleri” adı verilmektedir. Sadece tek bir yönde akışkan geçmesine izin veren, ters yönde ise akışı önleyen valflere “geri  [ Read More ]

Hidrolik silindirlerde kuvvetin ve hidrolik motorlarda da momentin (torkun) üretilebilmesi için hidrolik akışkan basıncını istenilen değerlerde tutmaya ve ayarlamaya yarayan valflere “basınç kontrol valfleri” adı verilmektedir. Basınç kontrol valfleri, temel olarak hidrolik akışkanın devre üzerindeki basıncını ayarlamak ve sınırlandırmak için kullanılmaktadır. Buna karşın basıncı ayarlama veya sınırlandırma işlevini farklı amaçlarla yaptığı için basınç kontrol valfleri kendi aralarında görevleri bakımından; basınç emniyet valfi, basınç sıralama valfi, basınç düşürme valfi, basınç sınırlandırma valfi, basınç dengeleme valfi, boşaltma valfi, frenleme valfi olmak üzere yedi sınıfa ayrılmaktadır. En yüksek basıncı belirlemek (emniyet valfi), basınç belli bir değere ulaştığında bir sinyal göndermek (sıralama valfi), karşı  [ Read More ]